از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
متاح بـ 61 لغة
«از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «با یکدیگر حسادت نکنید، وبرای یکدیگر بعنوان فریب در قیمت کالاها اضافه نکنید، و با یکدیگر بغض و کینه نداشته باشید، و از یکدیگر رو مگردانید، و بعضی از شماها بر بیع بعض دیگر معامله نکنید، و همه بندگان الله بوده؛ برادر باشید، مسلمان برادر مسلمان است نه به او ظلم می کند و نه هم او را خوار وذلیل می کند، و نه هم او را حقیر می نماید، تقوی اینجاست (رسول الله صلی الله علیه وسلم این جمله را سه بار تکرار نموده وهر بار) به سینه خویش اشاره می کردند (وفرمودند) برای فرد از بدی همین کافی است که برادر مسلمانش را حقیر بشمارد، هر مسلمان بر مسلمان دیگر حرام است، (ریختن) خونش، (خوردن) مالش، و(ریختن) ابرویش».»
ترجمة بالمعنى ·
شرح الحديث
خلاصة المعنى بعبارة ميسّرة
پیامبر صلی الله علیه وسلم مسلمان را به نیکی به برادر مسلمانش توصیه می نماید، و برخی از وظایف و آداب را که باید نسبت به آنان انجام دهد بیان کرد؛ از جمله: توصیه اول: حسادت نکنید، این که بعضی تان آرزوی زوال نعمت دیگران را کنید. دوم: در قیمت کالا افزایش نیاورید در حالی که نمی خواهد آن را بخرید؛ بلکه می خواهد به سود فروشنده باشد، یا به خریدار ضرر برساند. سوم: از یکدیگر متنفر نباشید، و آن ارادۀ ضرر رساندن است، و آن ضد محبت است؛ مگر این که بغض برای الله متعال باشد؛ در این صورت واجب است. چهارم: تدابر نه ورزید، این که به برادر خود پشت کنید، و از او روی بگردانید و او را رها کنید. پنجم: و بعضی از شماها بر بیع بعض دیگر معامله نکنید، این که برای خریدار کالا بگوید: من چیزی شبیه آن را به قیمت کمتر و یا بهتر از آن دارم. سپس او صلی الله علیه وسلم توصیۀ جامع ارایه فرمودند: و با هم مانند برادران در ترک منهیات ذکر شده باشید، با بذل محبت و ملایمت و شفقت و مهربانی و همکاری در امور خیر، با صفای دل و نصیحت در هر حال. از جمله مقتضیات این برادری: به برادر مسلمانش ظلم نکند، كه به او تعرض کند. نباید بگذارد به برادر مسلمانش ظلم شود، و او را نا امید نسازد، در جای که می تواند او را حمایت کند، و یا ظلم را از او دور نماید. و او را تحقیر و ناچیز نه شمارد، و به او با نگاه تحقیر آمیز نگاه نکند؛ که این نوع برخورد نتیجۀ کبر در قلب می باشد. سپس پیامبر صلی الله علیه وسلم سه مرتبه را توضیح داد که تقوا در دل است، و هر که در دلش تقوای نیکو و ترس از الله متعال و مراقبت او از بنده را داشته باشد مسلمان را حقیر نمی شمارد، و از صفات ناپسند و رذایل اخلاقی، خوار شمردن برادر مسلمانش برایش کافی است؛ چون در قلب او کبر است. سپس او صلی الله علیه وسلم بر آنچه که در بالا ذکر شد تاکید کرد که مسلمان بر مسلمان دیگر حرام است: خون او: با قتل یا چیزی کمتر از آن، مانند مجروح کردن یا ضرب و شتم و مانند آن، و نیز مال او: با گرفتن از او به ناحق، و همچنین ناموس او: با تحقیر او در خودش یا در حسب او.
