حديث للعالم
اضغط على الصورة لعرضها بالحجم الكامل
فیقـهــ-شەریعەتزانی- وبنچینەکانی
متاح بـ 16 لغة
«لە موعازەى عەدەویەوە دەڵێت: پرسیاری لە عائیشە کرد -ڕەزای خواى لێبێت-: ئایا پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- لە هەموو مانگێکدا سێ ڕۆژ بەڕۆژوو دەبوو؟ ووتی: «بەڵێ»، ووتم: لە چی بەشێکی مانگدا بەڕۆژوو دەبوو؟ (عائیشە) ووتی: «بایەخی بەوە نەدەدا لە چی بەشێکی مانگ بەڕۆژوو دەبێت».»

ترجمة بالمعنى ·

شرح الحديث

خلاصة المعنى بعبارة ميسّرة

لە موعازەى عەدەویەوە دەڵێت: پرسیاری لە عائیشە کرد -ڕەزای خواى لێبێت-: ئایا پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- لە هەموو مانگێکدا سێ ڕۆژ بەڕۆژوو دەبوو؟ ئەویش ووتی: (بەڵێ): ئەمیش کەمترین ژمارەی ڕۆژەکان بوو، دەڵێت: ووتم: (لە کام ڕۆژانەى مانگدا)، بۆئەوەى بۆی دیاری بکات لە چی ڕۆژێکی هەفتەدا یان لە کام ڕۆژانەى مانگدا بەڕۆژوو بووە، ئەویش وەڵامی دایەوە بەوەى بایەخی بەوە نەدەدا لە چی بەشێکی مانگ بەڕۆژوو دەبێت؛ لە سەرەتای یان ناوەڕاستی یان کۆتایی، ڕۆژەکان پێکەوە یان جیاواز بێت، واتا گرنگی نەدەدا بەوەى دیاری بکات چی ڕۆژێک بێت لە مانگدا؛ واتا پاداشت دەنووسرێت لە هەر سێ ڕۆژێکی مانگ بێت، بۆیە بە پێی لێکدانەوەى خۆی بەڕۆژوو دەبوو -صلى اللە علیە وسلم-، بۆیە هەندێک جار هەندێک شتی دەهاتە پێش کە ڕێگر بوو لەوەى ڕەچاوی ڕۆژووگرتنی ئەم سێ ڕۆژە بکات بە شێوەیەکی دیاریکراو، یان ئەوەتا ئەمەی ئەنجامدەدا بۆئەوەى ڕوونی بکاتەوە کە دروستە.

المصدر
موسلیم گێڕاویەتیەوە
تحميل الصورة

ستُحفظ الصورة بجودتها الأصلية

الحديث السابقالحديث التالي

أحاديث من الباب نفسه

لە موعاویەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: گوێم لە پێغەمبەری خودا بوو -صلى اللە علیە وسلم- کە دەیفەرموو: «بانگبێژەکان درێژترین گەردنیان هەیە لە (نێو) خەڵکیدا لە ڕۆژی قیامەتدا».(مسلم) ڕیوایەتی كردووە
لە ئیبن عەباسەوە -ڕەزای خوایان لێبێت- دەڵێت: «پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ڕۆژی عاشورا ڕۆژووی گرت وفەرمانیکرد بە ڕۆژووگرتنی».بوخاری و موسلیم هاوڕان لەسەری
لە شورەیحی کوڕی هانیئەوە دەڵێت: هاتم بۆ لای عائیشەوە بۆئەوەى پرسیاری لێبکەم سەبارەت بە مەسحکردن لەسەر خوفەکان*، (عائیشە) ووتی: باشترە بچیت بۆ لای عەلی کوڕی ئەبی تاڵیب، پرسیاری لێبکە چونکە ئەو سەفەری دەکرد لەگەڵ پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم-، ئێمەیش پرسیارمان لێیکرد، (عەلی) ووتی: «پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- سێ ڕۆژ وشەوەکانى دانا بۆ کەسی موسافیر -ڕێبوار-، وڕۆژ وشەوێک بۆ کەسی نیشتەجێبوو». *(خوف: وەکو گۆڕەوی وایە لە پێ دەکرێت؛ بەڵام لە پێست دروست دەکرێت)موسلیم گێڕاویەتیەوە
عائيشە -ڕەزاى خواى لێبێت- دەڵێت: ئایا بۆتان بگێڕمەوە سەبارەت بە من وپێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم-، ووتمان: بەڵێ، ووتی: کاتێک شەوی من کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- لە لام بوو، گەڕایەوە وچارۆکەکەى (بشتەکەى) ونەعلەکەى داکەند، لە لای پێیەکانى داینان، لێواری ئیزارەکەى (جلی نیوەى خوارەوەى لاشەی) خستە سەر جێگاکەی، وپاڵی دایەوە، پاڵکەوت هەتاوەکو پێی وابوو کە من خەوتووم، چارۆکەکەى بە هێواشی برد، ونەعلەکانى بە هێواشی لەپێکرد، ودەرگاکەی کردەوە ودەرچوو، پاشان بە هێواشی (دەرگاکەى) داخست، سەرپۆشەکەم کردە سەرم وڕووم داپۆشی، وئیزارەکەم توند بەست، پاشان لە پشتیەوە چووم، هەتاوەکو گەیشتە بەقیع، زۆر وەستا، پاشان سێ جار دەستی بەرز کردەوە، پاشان ئاوڕی دایەوە ومنیش ئاوڕم دایەوە، و بەپەلە ڕێی کرد ومنیش بەپەلە ڕێم کرد، وخێرا بوویەوە لە ڕێکردن ومنیش خێرا بوومەوە لە ڕێکردن، گەڕایەوە بۆ ماڵەوە ومنیش گەڕامەوە بۆ ماڵەوە، پێش ئەو چوومە ژوورەوە، کاتێک پاڵکەوتم هاتە ژوورەوە، فەرمووی: «ئەوە چیتە؟ ئەی عائیش، بۆچی وا هەناسە دەدەیت»، (عائیشە) ووتی: هیچ نییە، فەرمووی: «پێم دەڵێیت یان -اللطیف الخبیر*- (خواى گەورە) پێم دەڵێت»، ووتی: ئەی پێغەمبەری خودا، باوک ودایکم بە قوربانت بن، وهەموو شتێکم پێی ووت، فەرمووی: «تۆ ئەو ڕەشاییە بوویت کە لە پێشمەوە بینینم؟»، ووتم: بەڵێ، بە مشتێک لەسەر سینگمی دا کە ئازاردەر بوو، پاشان فەرمووی: «ئایا گومانت ئەوە بوو خواى گەورە ستەمت لێبکات وپێغەمبەرەکەى؟»، ووتی: هەرشتێک خەڵکی بیشارێتەوە؛ خواى گەورە پێی دەزانێت؟! بەڵێ، فەرمووی: «جبریل هات کاتێک منت بینی، بانگی کردم، ولە تۆ شاردیەوە، وەڵامم دایەوە، لە تۆ شاردمەوە، نەدەهاتە ژوورەوە چونکە جلەکانت دانا بوو، وگومانم وابوو کە خەوتوویت، حەزم نەکرد بەخەبەرت بکەمەوە، وترسام لەوەى هەست بە تەنیایی بکەیت، (جبریل) فەرمووی: «پەروەردگارت فەرمانت پێدەکات، کە بێیت بۆ لای ئەهلی بەقیع؛ وداواى لێخۆشبوونیان بۆ بکەیت»، ووتم: چییان پێ بڵێم ئەی پێغەمبەری خودا؟ فەرمووی: بڵی: «(السلام على أهل الديار من المؤمنين والمسلمين، ويرحم الله المستقدمين منا والمستأخرين، وإنا إن شاء الله بكم للاحقون)**». *(اللطیف: ناوێکی خواى گەورەیە بە واتای چاکەکار وبەبەزەیی ونەرمونیان دێت بەرامبەر بوونەوەرەکان. الخبیر: واتا زانا وشارەزا بە وردەکاری ونهێنی هەموو شتێک)، **(واتە: سەلام لە ئێوە بێت نیشتەجێبووانى ئەم شوێنە لە ئیمانداران ومسوڵمانان، وخواى گەورە ڕەحم بکات لە ئەوانەى لە پێشووتر چوون ولە ئەوانەیش لە داهاتوودا دێن-بۆ ئەم شوێنە-، وئێمە بە ویستی خواى گەورە دێین بۆ لای ئێوە)موسلیم گێڕاویەتیەوە
لە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «لە ڕۆژی جومعەدا، فریشتەکان لە لای دەرگای مزگەوت ڕادەوەستن ناوى ئەوانە دەنووسن کە دێنە نێو مزگەوتەوە بە پێی ڕێزبەندی هاتنیان، نمونەى ئەو کەسەی زوو دێت بۆ مزگەوت وەکو ئەو کەسە وایە کە وشترێک دەکاتە قوربانی، ئەوەى لە ماوەیەکی دەنگتر دێت لەوەى پێشووتر وەکو نمونەى ئەو کەسە وایە کە مانگایەک دەکاتە قوربانی، وئەوەى لە ماوەیەکی درەنگتر دێت لەوەى پێشووتر وەکو نمونەى ئەو کەسە وایە کە بەرانێک دەکاتە قوربانی، وئەوەى لە ماوەیەکی درەنگتر دێت لەوەى پێشووتر وەکو نمونەى ئەو کەسە وایە کە مریشکێک دەبەخشێت، وئەوەى لە ماوەیەکی درەنگتر دێت لەوەى پێشووتر وەکو نمونەى ئەو کەسە وایە کە هێلکەیەک دەبەخشێت، ئەگەر ئیمام (وتاربێژ) دەرچوو؛ ئەوا (فریشتەکان) تۆمارەکە دەپێچنەوە ودادەنیشتن گوێ بۆ وتارەکە دەگرن».بوخاری و موسلیم هاوڕان لەسەری
لە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «لە دەروازەکانى مەدیندا هەندێک فریشتە هەن، بۆیە نە تاعون ونە دەجال ناتوانن ڕووی تێبکەن».بوخاری و موسلیم هاوڕان لەسەری
عن أبي موسى رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «فَنَاءُ أُمَّتي بالطَّعْن والطَّاعون». فقيل: يا رسول الله، هذا الطَّعْنُ قد عَرَفْناه، فما الطَّاعون؟ قال: «وَخْزُ أعدائِكم مِن الجِنِّ، وفي كلٍّ شُهَداء».رواه أحمد
لە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «کاتێک نەوەى ئادەم سوجدەی ناو قورئان دەخوێنێت وسوجدە دەبات، شەیتان پشت ھەڵدەکات ودەگری»، ولە گێڕانەوەیەکی تردا: «دەڵێت: تیاچوون بۆ من، فەرمانکرا بە نەوەى ئادەم سوجدە ببات وسوجدەی برد بۆیە بەھەشتی بۆ ھەیە، وفەرمانکرا بە من سوجدە ببەم بەڵام سوجدەم نەبرد بۆیە دۆزەخم بۆ هەیە».موسلیم گێڕاویەتیەوە