حديث للعالم
Virtues and Manners

فقه الأخلاق

56 حديث

56 حديث

ژ ئه‌بو هورەیرەی (خودێ ژێ ڕازی بیت) ژ پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت: ((مرۆڤێ ب هێز ئه‌و نینه‌ یێ د زۆڕانبازییێدا یێ ب هێز بیت‌، به‌لكی مرۆڤێ ب هێز ئه‌وه‌ یێ ل ده‌مێ توڕه‌بوونێ بشێت خۆ ڕاگریت و كونتڕۆلێ ل سه‌ر خۆ بكه‌ت)).متفق عليه
ژ ئه‌بو مه‌سعوودێ ئه‌نصاڕی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: زه‌لامه‌ك هاته‌ ده‌ڤ پێغەمبەری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) و گۆت: ده‌وارێ من یێ مری، ڤێجا ده‌واره‌كی بده‌ من لێ سویار بم، ئینا گۆت: ((من (چ ده‌وار) نینن))، ئینا زه‌لامه‌كی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌ز دێ به‌رێ وی ده‌مه‌ ئێكی كو ده‌واره‌كی بده‌تێ، پێغەمبەرێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((هەر کەسێ به‌رێ ئێكی بده‌ته‌ خێر و باشییه‌كێ، دێ هندی وی كه‌سێ وێ خێرێ دكه‌ت؛ خێر گه‌هیته‌ وی كه‌سێ به‌رێ وی دایێ)).رواه مسلم
عن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «من الكبائر شَتْمُ الرجل والديه» قيل: وهل يسبّ الرجل والديه؟ قال: «نعم، يسبّ أبا الرجل فيسبّ أباه، ويسبّ أمّه، فيسبّ أمّه».متفق عليه
ژ ئه‌بو هورەیرەى (خودێ ژێ ڕازی بیت) ژ پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ باوه‌ری ب خودێ و ڕۆژا دویماهیكێ هه‌بیت؛ بلا ئاخڤتنا خێرێ بكه‌ت یان ژی بلا بێده‌نگ بیت، هه‌ر كه‌سێ باوه‌ری ب خودێ و ڕۆژا دویماهیكێ هه‌بیت؛ بلا قه‌درێ جیرانێ خۆ بگریت، هه‌ر كه‌سێ باوه‌ری ب خودێ و ڕۆژا دویماهیكێ هه‌بیت؛ بلا قه‌درێ مێهڤانێ خۆ بگریت)).متفق عليه
ژ جه‌ریرێ كوڕێ عه‌بدولڵاهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ دلۆڤانییێ ب خه‌لكی نه‌به‌ت؛ خودایێ مه‌زن ژی دلۆڤانییێ ب وی نابه‌ت)).متفق عليه
ژ عائیشایێ (خودێ ژێ ڕازی بیت) ژ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((نه‌خۆشتڤیترین كه‌س ل ده‌ڤ خودێ ئه‌وه‌ یێ ب توندی دچیته‌ د ناڤ گه‌نگه‌شێدا و زێده‌گاڤییێ تێدا دكه‌ت)).متفق عليه
ژ ئه‌بو هوره‌یره‌ی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: ده‌رباره‌ی وی تشتێ ژ هه‌مییان پتر خه‌لكی دبه‌ته‌ به‌حه‌شتێ پرسیار ژ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هاته‌ كرن، ئینا گۆت: ((ته‌قوا خودێ و ڕه‌وشتێ جوان)) و ده‌رباره‌ی وی تشتێ ژ هه‌مییان پتر خه‌لكی دبه‌ته‌ جه‌هنه‌مێ پرسیار ژێ هاته‌ كرن، ئینا گۆت: ((ده‌ڤ و عه‌وره‌ت)).رواه الترمذي وابن ماجه وأحمد
عن أبي هريرة رضي الله عنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «الْمُؤْمِنُ مِرْآةُ أَخِيهِ الْمُؤْمِنِ».رواه أبو داود والترمذي
عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رضي الله عنه: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِنَّ اللَّعَّانِينَ لَا يَكُونُونَ شُهَدَاءَ وَلَا شُفَعَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ».رواه مسلم
عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ: قَامَ فِينَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ خَطِيبًا، فَقَالَ: وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَفِيهِ: «وَإِنَّ اللهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ، وَلَا يَبْغِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ».رواه مسلم
عَنْ عَبْدِ اللهِ بنِ مَسعُودٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ، فَإِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ، وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ، وَمَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَصْدُقُ وَيَتَحَرَّى الصِّدْقَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللهِ صِدِّيقًا، وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ، فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ، وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ، وَمَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَكْذِبُ وَيَتَحَرَّى الْكَذِبَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللهِ كَذَّابًا».متفق عليه
ژ ئه‌بو ده‌ردائی (خودێ ژێ ڕازی بیت) ژ پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ به‌ڕه‌ڤانییێ ژ كه‌سایه‌تی و كه‌ڕامه‌تا برایێ خۆ بكه‌ت؛ خودێ ژی ل ڕۆژا قیامه‌تێ دێ ڕویێ وی ژ ئاگرێ جه‌هنه‌مێ پارێزیت)).رواه الترمذي وأحمد
سه‌عدێ كوڕێ ئه‌بو وه‌ققاصی (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: من گوھ ل پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بوو دگۆت: ((ب ڕاستی خودێ حه‌ز ژ عه‌بدێ ته‌قوادارێ زه‌نگینێ ڤه‌شارتی دكه‌ت)).رواه مسلم
جابرێ‌ كوڕێ عه‌بدولڵاھی(خودێ ژ هه‌ردووكان ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((خۆ ژ زۆردارییێ بپارێزن، چونكی زۆرداری ل ڕۆژا قیامه‌تێ تارییاتییه‌، خۆ ژ چڕویكییێ بپارێزن، چونكی چڕویكییێ ملله‌تێن به‌ری هه‌وه‌ ژ ناڤ برن، بوو ئه‌گه‌رێ هندێ خوینا ئێكودوو بڕێژن و ئه‌و تشتێن ل سه‌ر وان د حه‌رام ب حه‌لال بزانن)).رواه مسلم
ئه‌بو هوره‌یره‌ (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((باوه‌ردارێ باوه‌رییا وی ژ یا هه‌مییان ته‌مامتر؛ ئه‌وه‌ یێ ڕه‌وشتێ وی ژ یێ هه‌مییان جوانتر، باشترینێ هه‌وه‌ ژی ئه‌وه‌ یێ ژ هه‌مییان باشتر بیت بۆ ئافره‌تێن مالا خۆ)).رواه أبو داود والترمذي وأحمد
عائیشا (خودێ ژێ ڕازی بیت) كو هه‌ڤژینا پێغه‌مبه‌رییه‌ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) دبێژیت: پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: (( نه‌رمى د هه‌ر تشته‌كيدا بيت دێ جوان كه‌ت ، و هه‌ر تشته‌كێ نه‌رمى ژێ بهێته‌ ده‌رئينان دێ كرێت كه‌ت)).رواه مسلم
عائیشا (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: من گوھ ل پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بوو دگۆت: ((مسوگه‌ر باوه‌ردار ب ڕه‌وشتێ خۆ یێ جوان؛ دگه‌هیته‌ پله‌یا وی كه‌سێ ب ڕۆژێ ڕۆژییان دگریت و ب شه‌ڤێ شه‌ڤنڤێژان دكه‌ت)).رواه أبو داود وأحمد
عه‌بدولڵاهێ كوڕێ عه‌مری (خودێ ژ هه‌ردووكان ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كه‌سه‌كێ ئه‌زمانڕه‌ش و خه‌به‌ربێژ نه‌بوو، وی دگۆت: ((ب ڕاستی ژ باشترینێ هه‌وه‌ ئه‌و كه‌سه‌ یێ ڕه‌وشتێ وی ژ یێ هه‌می كه‌سان جوانتر بیت)).متفق عليه
ئه‌بو مووسا (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((مسوگه‌ر خودێ دێ ل دویڤ زۆڕداری درێژكه‌ت هه‌تا دگریت، ده‌مێ گرت ئێدی به‌رناده‌ت)) گۆت: پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ}[هود: 102]، ئانكو: ((و كانێ چاوا من خه‌لكێ وان گوندێن زۆڕدار ب عه‌زابێ گرتن ده‌مێ وان بێئه‌مرییا من كرى، وه‌سا ئه‌ز دێ خه‌لكێ گوندێن دى ژى ب عه‌زابێ گرم ئه‌گه‌ر وان ب كوفرا ب خودێ و نه‌گوهدارییا وى زۆڕدارى ل خۆ كر. هندى گرتنا وییه‌ ب عه‌زابێ يا ب ئێش و دژواره‌)).متفق عليه
ئه‌نه‌سێ كوڕێ مالكی (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((كاروباران ب ساناهی بێخن و ب زه‌حمه‌ت نه‌ئێخن، مزگینییێ بده‌ن و خه‌لكی نه‌ڕه‌ڤینن)).متفق عليه
عن أبي هريرة رضي الله عنه مرفوعًا: «بينما رجل يمشي في حُلَّةٍ تُعْجِبُهُ نَفْسُهُ، مُرَجِّلٌ رأسه، يَخْتَالُ في مَشْيَتهِ، إذ خَسَفَ اللهُ به، فهو يَتَجَلْجَلُ في الأرض إلى يوم القيامة".متفق عليه
عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَطْعِمُوا الجَائِعَ، وَعُودُوا المَرِيضَ، وَفُكُّوا العَانِيَ».رواه البخاري
عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه عن النبيِّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ: «لا يدخلُ الجنةَ مَن كان في قلبه مِثقال ذرةٍ من كِبر» فقال رجل: إنّ الرجلَ يحب أن يكون ثوبه حسنا، ونَعله حسنة؟ قال: «إنّ الله جميلٌ يحب الجمالَ، الكِبر: بَطَرُ الحق وغَمْطُ الناس».رواه مسلم
عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رضي الله عنهما قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ، فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ».رواه مسلم في مقدمته