126 hadiths
ਇਬਨ ਮਸਉਦ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਸ਼ਹੁੱਦ ਸਿਖਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕੁਰਆਨ ਦੀ ਸੂਰਤ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੀ ਹਥੇਲੀ ਆਪ ﷺ ਦੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। (ਤਸ਼ਹੁੱਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:) "ਅੱਤਾਹਿਆਤੁ ਲਿੱਲਾਹੀ ਵੱਸ ਸਲਾਵਾਤੁ ਵੱਤ ਤੈਯੀਬਾਤੁ, ਅੱਸਲਾਮੁ ਅਲੈਕਾ ਅਯੁਹਨ ਨਬੀਯੁ ਵਾ ਰਹਿਮਤੁੱਲਾਹੀ ਵਾ ਬਰਾਕਾਤੁਹੁ, ਅੱਸਲਾਮੁ ਅਲੈਨਾ ਵਾ ਅਲਾ ਇਬਾਦਿੱਲਾਹਿਸ-ਸਾਲਿਹੀਨ, ਅਸ਼ਹਦੁ ਅੱਲਾਹ ਇਲਾਹਾ ਇੱਲੱਲਾਹ, ਵਾ ਅਸ਼ਹਦੁ ਅੰਨਾ ਮੁਹੰਮਦਨ ਅਬਦੁਹੁ ਵਾ ਰਸੂਲੁਹ।" (ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਰੀਫ਼ਾਂ, ਇਬਾਦਤਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅੱਲਾਹ ਲਈ ਹੀ ਹਨ। ਹੇ ਨਬੀ, ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਸਲਾਮ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ ਹੋਣ। ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨੇਕ ਬੰਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਲਾਮ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ (ﷺ) ਉਸ ਦੇ ਬੰਦੇ ਅਤੇ ਰਸੂਲ ਹਨ।)
ਬੁਖਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਿਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: "ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਲਾਹ ਹੀ ਸਲਾਮਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਕਹੇ: "ਅੱਤਾਹਿਆਤੁ ਲਿੱਲਾਹੀ ਵੱਸ ਸਲਾਵਾਤੁ ਵੱਤ ਤੈਯੀਬਾਤੁ, ਅੱਸਲਾਮੁ ਅਲੈਕਾ ਅਯੁਹਨ ਨਬੀਯੁ ਵਾ ਰਹਿਮਤੁੱਲਾਹੀ ਵਾ ਬਰਾਕਾਤੁਹੁ, ਅੱਸਲਾਮੁ ਅਲੈਨਾ ਵਾ ਅਲਾ ਇਬਾਦਿੱਲਾਹਿਸ-ਸਾਲਿਹੀਨ।" (ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਰੀਫ਼ਾਂ, ਇਬਾਦਤਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅੱਲਾਹ ਲਈ ਹੀ ਹਨ। ਹੇ ਨਬੀ, ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਸਲਾਮ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ ਹੋਣ। ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨੇਕ ਬੰਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਲਾਮ ਹੋਵੇ।) ਜਦੋਂ ਬੰਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ (ਦੁਆ) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਹਰੇਕ ਨੇਕ ਬੰਦਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਅਸ਼ਹਦੁ ਅੱਲਾਹ ਇਲਾਹਾ ਇੱਲੱਲਾਹ, ਵਾ ਅਸ਼ਹਦੁ ਅੰਨਾ ਮੁਹੰਮਦਨ ਅਬਦੁਹੁ ਵਾ ਰਸੂਲੁਹ।" (ਮੈਂ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ (ﷺ) ਉਸ ਦੇ ਬੰਦੇ ਅਤੇ ਰਸੂਲ ਹਨ।) ਫੇਰ ਉਹ (ਨਮਾਜ਼ੀ) ਜੋ ਦੁਆ ਚਾਹੇ, ਕਰੇ।"متفق عليه
ਜਾਬਿਰ ਬਨ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੂਮਾਂ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਸਾਨੂੰ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਿਖਾਰਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਸੂਰਤ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ:،
“ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਮਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫ਼ਰਜ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੋ ਰਕਅਤ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੇ, ਫਿਰ ਕਹੇ:
‘ ਹੈ ਅੱਲਾਹ , ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਤਿਖਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਫ਼ਜ਼ਲ ਤੋਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕਾਬਲ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅੱਲਾਹੁਮਮਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਧਰਮ, ਮੇਰੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰਤ ਵਿੱਚ ਭਲਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਸਾਨ ਕਰ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਰਕਤ ਕਰ।ਅਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਧਰਮ, ਰੋਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰਤ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖ, ਅਤੇ ਚੰਗਾਈ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਹੋਵੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ, ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਰਜ਼ੀ ਕਰ।’” ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।رواه البخاري
ਅਬੁ-ਹੁਰੈਰਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਜਮਾਤ ਨਾਲ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲੋਂ (ਸਵਾਬ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ) ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਜੇ/ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵੁਜ਼ੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੁਜ਼ੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਨਮਾਜ਼ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਮਸਜਿਦ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨੀਅਤ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਜਿੰਨੇ ਕਦਮ ਉਹ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕਦਮ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਦਰਜਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਨਾਹ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਨਮਾਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬਰਾਬਰ ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਰਹਿਮਤ ਦੀ ਦੁਆ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਅੱਲਾਹ! ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰ। ਹੇ ਅੱਲਾਹ! ਇਸ (ਦੇ ਗੁਨਾਹ) ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇ। ਹੇ ਅੱਲਾਹ! ਇਸ ਦੀ ਤੌਬਾ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੈ। ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਦੁਆ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਵੁਜ਼ੂ ਟੁੱਟ ਨਾ ਜਾਵੇ।"متفق عليه